Yozgat'ta doğal menengiç gelir kaynağı oldu
Yozgat'taki doğal alanlarda yetişen menengiç, yöre halkı tarafından toplanarak kahve ve çerez olarak tüketiliyor. Ürün, yüksek besin değeri ve pazar fiyatıyla ekonomik potansiyel taşıyor.
Yozgat'ın Karanlıkdere Vadisi ve Aydıncık'taki Kazankaya Kanyonu'nda doğal ortamda yetişen menengiç, bölge sakinleri tarafından hasat edilerek kahve, kavurga ve çerez şeklinde değerlendiriliyor. Köylüler, pazarda satışa sundukları bu bitkiden gelir elde ederken, uzmanlar yüksek yağ ve besin değerine sahip ürünün ekonomik önemine vurgu yapıyor.
TürkAta Haber'de yayınlanan habere göre, Güneydoğu Anadolu, Akdeniz ve Ege'de yaygın olan menengiç, Yozgat'ın mikroklima özelliği gösteren bu vadilerinde de doğal olarak bulunuyor. Sonbahar aylarında toplanan meyve, pazarda kilogramı 2 bin liraya kadar alıcı bulurken, 6 kiloluk bir çiniğin bu fiyattan satıldığı belirtildi.
Yozgat Bozok Üniversitesi Ziraat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Murat Güney, bitkinin gıda, kozmetik ve sabun gibi sektörlerde kullanıldığını, ancak kuraklık ve iklim değişikliğinin doğal popülasyonları tehdit ettiğini aktardı. Güney, menengicin korunması ve alternatif gelir kaynağı olarak değerlendirilmesine yönelik çalışmaların kritik olduğunu ifade etti.
Prof. Dr. Güney, konuya ilişkin şu bilgileri paylaştı: "Ülkemizde Akdeniz, Ege, Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde yaygın bir şekilde bulunmakta doğal olarak. Baktığımızda İç Anadolu Bölgesi'nde ise mikroklima alanlarda Melengiç'leri bol miktarda görmekteyiz. Melengiç bitkisi kuraklığa dayanıklı, besin değeri yüksek ve ekonomik bir potansiyele sahiptir. Melengiç meyvelerinin yüzde 34 ve üzeri yağ oranına, yüzde 7,3 protein oranı içerdiğini bilmekteyiz. Linolenik asit, mineral maddeler, diğer fenolik bileşiklerde yüksek oranlarda içerisinde mevcut. Halk arasında; kahve, bitkisel yağlar, sabun, kozmetik ya da farmakokoloji gibi değişik alanlarda menengiçlerden faydalanılmaktadır. Antep fıstığına anaç olarak değerlendiriyoruz ve o tarz çalışmalarda bulunuyoruz. Yozgat'a Karanlık dere vadisinde, Aydıncık Kazankaya Kanyonu'nda bu bölgelerde menengiç popülasyonlarının doğal olarak bulunduğunu bilmekteyiz. Genetik kaynaklar günümüzde giderek azalmakta. Kuraklık ve değişen iklim koşullarına bağlı olarak değişkenlik gösterebilmekte. Bunların muhafazası, korunması, alternatif gelir kaynak olarak kullanılmasına yönelik çalışmalar da yapılmaktadır."
Bölge çiftçilerinden Atilla Çözel, Karanlık Dere'nin menengiçleriyle ünlü olduğunu, ürünün doğal olarak dağlarda yetiştiğini ve toplandıktan sonra kavurga, kahve veya çerez olarak kullanıldığını dile getirdi. Çözel, Hatay ve Gaziantep yöresinde 'Bıttım sabunu' yapımında da kullanıldığını ancak burada daha çok kahve ve çerez amaçlı değerlendirildiğini söyledi.
Şefaatli ilçesinde yaşayan Yusuf Özcan ise İç Anadolu'da kırmızı olanlarının içi boş, mor ve siyah olanlarının ise yağlı olduğu için toplandığını belirtti. Özcan, bitkinin kozmetik ve boya sanayinde kullanıldığını, kahvesinin lezzetli olduğunu ve son zamanlarda değerinin daha iyi anlaşılmaya başlandığını, Konya Ilgın'da borsasının bulunduğunu sözlerine ekledi.
TürkAta Haber Ajansı
Yozgat Gündemi